Πώς ξυπνούν οι πόλεις;

5

Πώς ξυπνούν οι πόλεις;

Ο αέρας στο κέντρο της Αθήνας είναι ευχάριστα ξηρός και απροσδόκητα καθαρός τα πρωινά (μάλλον).

Εγώ δεν ήξερα πώς ξυπνά η Αθήνα. Γιατί κάθε πόλη ξυπνάει αλλιώς, όσο κι αν μοιάζουν οι ήχοι και οι μυρωδιές των πρωινών.

Κομπρεσέρ και μηχανάκια, ένας παλιατζής, μεταλλικοί ήχοι από μηχανές του καφέ σε μαγαζιά που μόλις ξύπνησαν κι αυτά, κρουσταλίσματα από ποτήρια γυάλινα και πορσελάνινα σερβίτσια. Ένα σκουπιδιάρικο κάπου μακριά, χασμουρητά γατιών που τεντώνονται επάνω σε σκληρά πατάκια εισόδων καταστημάτων ένδυσης, υπόδησης, παραδοξότητας μοτίβων και χρωμάτων. Φρεσκοπλυμένοι πεζόδρομοι και φως. Μα τόσο φως...

Από όλα τα στενά κρυφοκοιτάει η Ακρόπολη χαμογελαστά. Όταν ζεις μακριά, η Ακρόπολη είναι ένα απομεινάρι μεγαλείου περασμένων εποχών, αλλά εδώ τίποτα δεν έχει περάσει. Η Ακρόπολη είναι φάρος. Όχι για τους τουρίστες, είναι φάρος για την πόλη. Όλα συντονίζονται γύρω της για να παίρνουν από κείνη, και όλα όσα εκδηλώνονται ξεχωριστά, συντίθενται ξανά σε μια ουσία για να ξεπλυθούν ανερχόμενα στον αέρα που αυτή εκπέμπει και την περιβάλλει. Έως και τα πατήματα των περαστικών που τώρα ξεκίνησαν να κινούνται ακατάστατα, ακούγονται συντονισμένα όταν κοιτάς την Ακρόπολη.

Μύρισε ξαφνικά ζεστό σουσάμι - κουλούρι από τη Θεσσαλονίκη - ευγενική υπενθύμιση της πόλης που ποτέ δεν επέτρεψε σε όποιον για λίγο τη αγάπησε, να φύγει από κοντά της, έστω και νοερά. Αλλά δε θα της κάνουμε τη χάρη τώρα. Όλες οι πόλεις είναι βάναυσες για την πράσινη φύση μας κι όμως γεμάτες ζεστασιά για την ανθρωπινότητά μας. Δεν ξέρουμε τι ήρθε πρώτα: το εύθραυστο του ψυχισμού μας που δεν αντέχει τη μοναξιά και την ησυχία της φύσης, ή οι πόλεις...

Εγώ λοιπόν, μέσα στην πόλη, ήθελα ησυχία. Όμως η πόλη, όπως οι γάτες, ποτέ δε σου δίνει αυτό που θέλεις αλλά αυτό που θέλει εκείνη. Μου έδωσε έναν θορυβώδη μπαμπά, βαρύτονο, με δύο αγοράκια στο διπλανό τραπέζι. Είναι χωρισμένος με τη μαμά τους και δεν τα βλέπει συχνά, τους μιλά όπως μιλούν οι νεαροί χίπστερ singles σε παιδιά φίλων: σαν να είναι εξωγήινοι, ένα άλλο είδος. Αυτό αποδεικνύεται διασκεδαστικό για όσους ακούν, αλλά και για τα παιδιά, αφού είναι όντως εξωγήινοι: βλέμμα απόκοσμο, απ' την όψη τους δεν καταλαβαίνεις αν σε καταλαβαίνουν όταν μιλάς ή όχι, το φλυτζάνι με τη ζεστή σοκολάτα μοιάζει με πήλινο καζάνι μπροστά στο πρόσωπό τους - μα πόσο μικρά μπορεί να είναι αυτά τα όντα; Ο ένας το πολύ εφτά ο άλλος το πολύ πέντε. Κι εκείνος να τους λέει για τη black friday στην Ελλάδα, ότι είναι μαϊμού γιατί έχει πολύ μικρές εκπτώσεις, ενώ έξω οι τιμές πέφτουν κατακόρυφα.

Και πώς ξυπνούν οι άνθρωποι; Και μάλιστα στις πόλεις; Κοιμούνται και ξυπνούν μεγαλώνοντας, άλλοι με όνειρο τα μάρμαρα της Δήλου, και άλλοι με αγωνία για τις ημέρες των εκπτώσεων - ή και τα δυο μαζί. Έτσι κι εδώ, το λευκό του Παρθενώνα διαλύει μαύρες Παρασκευές και μαύρα Σαββατοκύριακα, η αγορά μοιάζει μικρή πίσω από τις αντανακλάσεις που προσφέρουν οι παλιές αρχιτεκτονικές δημιουργίες. Σπίτια της Τουρκοκρατίας, λαϊκά σπίτια, νεοκλασικά κι εκλεκτικίστικα είναι (μάλλον) οι σωστοί ορισμοί. Δεν έχουν απομείνει, είναι ριζωμένα εδώ, εδώ είναι το σπίτι τους, κι αν έφευγαν από τη θέση τους θα ήταν σαν να είχανε ξεριζωθεί κυπαρίσσια για να φυτευτούν φοινικόδεντρα. Που μια χαρά είναι και τα φοινικόδεντρα, αλλά τα χρειαζόμαστε τα κυπαρίσσια.

Και πώς ξυπνούν οι πόλεις τελικά; Η καθεμιά ξυπνάει αλλιώς, κι ας έχουν ίδιους ήχους. Το κέντρο της Αθήνας ξυπνά συγκλίνοντας. Ξυπνά συντονιζόμενο με τον εαυτό του. Μέσα απ' τη συμφωνία του μαρμάρου με το οπλισμένο σκυρόδεμα, του εμπορίου με τον πολιτισμό, των γύρω ήχων και της σιωπής του Παρθενώνα. Δεν ξέρω τι εμβέλεια έχει η επίδρασή του όσο ανοίγει ο κλοιός της πόλης, αλλά διαισθάνομαι ότι οι ακτίνες του συμβολισμού του, διαπερνούν το μπετόν, και το χάλυβα, και μπορούν να κάνουν χιλιόμετρα.

Η ιστορία, αν δεν την εμπιστεύεσαι συναισθηματίστικα φαίνεται να μην είναι προϊόν του χρόνου, όλα μπορούν να ανάγονται στο τώρα. Σημασία έχει πάντα να συγκλίνεις. Προς τη μεριά της καρδιάς. Φοίνικες και κυπαρίσσια άλλωστε, είναι αειθαλή, αμφότερα.

Χρυσάνθη, 25/11/2017

Masonry

αποσπάσματα
δημοκρατια

Και η Δημοκρατία. Με φόντο τους παγκόσμιους πολέμους και την Κοινωνία των Εθνών.

στοχασμοί
μπρετον, πολυτεχνειο

...και πιάστε τον Μπρετόν.

ψυχογραφίες

Τα πιο εύκολα συμπεράσματα βγαίνουν παρατηρώντας το χτίσιμο των κάστρων των άλλων.